Start: 04/04/04 - operatie Hutsepot - ‘Maak van je tak en plant een bos'
Op zondagochtend 4 april 2004 heeft er voor de tweede maal(1) een boomplantactie plaats aan de Rijvisschestraat
(gelegen in de wijk ‘Hutsepot') in Zwijnaarde. Het is de bedoeling de realisatie van een 19 hectare grote bedrijvenzone -
een zogenaamd ‘Wetenschapspark' - te verhinderen door op deze plaats een duurzaam stukje stadsbos te creëren.
De actie wordt deze keer bijgestaan door ervaren bosbewakers. Enkele mensen bewaken het nieuwe bos, zodat het niet -
zoals de vorige keer - kan omgemaaid worden.
Natuurpunt Gent, de bosbewakers en de ondertekenaars van deze platformtekst (het ‘Hutsepotfront') eisen dat dit gebied
definitief wordt ingekleurd als bosgebied.
Nieuw bos, geen nieuwe bedrijven
De terreinen aan de Hutsepot zijn gelegen in de Kastelensite van Zwijnaarde. Deze site maakt deel uit van het zogenaamde
‘Parkbosgebied', één van de vier geplande groenpolen rond Gent . Ongeveer één vierde van deze
groenpool wordt bebost. Zo wordt een nieuw, toegankelijk stadsbos gecreëerd. Maar volgens het Ruimtelijk Structuurplan Gent
(RSG) én een voorontwerp van Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) wil men hier ook 19 hectare groen opofferen voor een
bedrijvenzone, een zogenaamd wetenschapspark. Met andere woorden: de Gentenaars kunnen hun stadsbos wel krijgen, maar tegelijk
wordt hun nog maar eens een nieuw bedrijventerrein in de maag gesplitst.
De percelen waarop dit wetenschapspark zou verrijzen zijn echter uitstekend geschikt voor bebossing: zij sluiten direct aan
bij de stadsrand én een flink deel ervan (een 7-tal hectare) is al stadseigendom.
De aanleg van dit wetenschapspark in Zwijnaarde is onverantwoord:
- Het kan absoluut niet dat zo'n waardevol terrein door bebouwing aangetast wordt. Het gebied is volgens het huidige gewestplan bestemd als open ruimte (landschappelijk waardevol landbouwgebied), is bovendien beschermd landschap(2) en het maakt deel uit van de geplande stadsbossite.
- Er is geen economische reden om open ruimte aan te snijden voor nieuwe bedrijven. Volgens het Ruimtelijk Structuurplan
Gent (RSG) is er een behoefte aan zogenaamde ‘kantoorachtigen' voor kennisbedrijvigheid van ongeveer 2 hectare per jaar
en is er een jaarlijkse behoefte aan ongeveer 20 ha voor klassieke gemengde bedrijventerreinen, naast een reservevoorraad
van 60 ha. De volgende tien jaar bestaat er dus een totale behoefte van 260 ha voor klassieke bedrijventerreinen en
20 ha voor kennisindustrie, of alles samen 280 ha.
Welnu, op de bestaande bedrijvenzones in Gent liggen er tussen de 226 en 340 ha braak. Ook in de kanaalzone liggen nog enorme terreinreserves; meer dan 800 ha! Ook die niet-gebruikte bedrijfskavels bieden heel wat mogelijkheden voor klassieke bedrijvenzones of voor kennisbedrijvigheid. Het is alleszins duidelijk dat deze reserves ruimschoots volstaan om de behoefte aan ruimte voor nieuwe bedrijven in het Gentse op te vangen. - Concreet heeft de stad Gent in de voorbije jaren al verschillende nieuwe terreinen klaargemaakt voor de ontwikkeling van
industrie en wetenschap en er zijn ook nog verschillende projecten gepland. Een beknopte opsomming: de Campus Ardoyen, vlakbij
de Hutsepot (waar - ondanks de ruimteverslindende bouwwijze - nog ruimte vrij is), het megalomane project aan Flanders Expo
(met honderduizenden m² nieuwe kantoorruimte), het opgespoten eiland in Zwijnaarde (waar straks tientallen hectare
bedrijvenzone bouwrijp wordt gemaakt) en de geplande ontwikkelingen aan de Fabiolalaan.
Al die projecten samen zullen de kennisindustrie meer ruimte geven dan in het RSG werd voorzien. Bovendien is bij die projecten al zeer veel natuur gesneuveld. - De Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening (Gecoro)(3) , pleitte in haar advies bij het RSG voor een driesporenbeleid bij
de vestiging van nieuwe bedrijven. Dit houdt in dat dergelijke vestigingen volgens hiërarchie zouden ingevuld worden.
Met name:
1. eerst en vooral leegstaande bedrijfspanden en onbenutte bedrijfsgronden in gebruik nemen
2. daarna bestaande bestemde terreinen ontwikkelen
3. pas in laatste instantie nieuwe terreinen ontwikkelen.
Bij dit laatste hoort nog een bijkomende beperking. De Gecoro stelde dat gebieden met een grote ecologische of landschappelijke waarde zeker niet in aanmerking komen voor nieuwe bedrijventerreinen. Logische conclusie: een wetenschapspark in het beschermd landschap van de Kastelensite is onverantwoord!
Het stadsbestuur heeft dit Gecoro-advies spijtig genoeg naast zich neergelegd bij de goedkeuring van het RSG.
De buurtbewoners van de Hutsepot en het aangrenzende Don Boscocollege hebben onder meer om die reden het RSG bij de Raad van State aangevochten. - Het terrein is niet goed bereikbaar met het openbaar vervoer, het is in feite vooral een autolocatie. Bovendien zou de ontwikkeling van een bedrijvenzone de plaatselijke mobiliteitsproblemen nog aanscherpen. Daarom kan in de eerste plaats beter gekozen worden voor binnenstedelijke locaties of plaatsen die beter bereikbaar zijn met het openbaar vervoer.
- De Universiteit Gent, voor wie het wetenschapspark bestemd is, is géén vragende partij voor deze locatie!
De grondhonger van bedrijven is een algemeen probleem in Vlaanderen. Wij stellen vast dat vandaag op verschillende plaatsen aan een hoog tempo open ruimte wordt opgeofferd voor nieuwe industrieparken, zonder dat nagegaan wordt of er nog ruimte voorhanden is op bestaande bedrijvenzones. Deze problematiek willen wij met onze actie in de kijker zetten en aanklagen. In het kleine en dichtbevolkte Vlaanderen is de échte uitdaging immers niet langer om nieuwe bedrijventerreinen te ontwikkelen, maar wel om de beschikbare ruimte zo duurzaam en optimaal mogelijk te gebruiken.
Met onze actie willen we niet alleen het geplande wetenschapspark aanklagen, maar ook de overheid aanporren de geplande bosuitbreiding in het Gentse (en elders) snel te realiseren. Bossen zijn in het dichtbevolkte Vlaanderen van groot belang voor ontspanning en recreatie. Verder hebben bossen belangrijke milieubeschermende functies: ze zorgen voor een betere luchtkwaliteit en CO2-opslag, functioneren als erosiebuffer en waterbuffer, enz... .Bovendien vormen bossen een steeds zeldzamer wordend biotoop voor diverse planten en dieren.
De behoefte aan (toegankelijk) bos is in de Gentse regio zeer groot. Oost-Vlaanderen is – met gemiddeld 5,6% bos – na West-Vlaanderen de bosarmste provincie van ons land. Op het Gentse grondgebied is slechts 2,8% van de totale grondoppervlakte momenteel bos(4) . Dit betekent per Gentenaar minder dan 19 m² bos(5). Het meeste daarvan is zelfs niet opengesteld. In een straal van 5 km rond Gent is slechts 54 ha bos bereikbaar en toegankelijk(6), of iets meer dan 2 m² (twee vierkante meter!) per Gentenaar. En dit terwijl de gangbare norm voor toegankelijk groen 100 m² per inwoner bedraagt(7). De Gentse regio heeft dringend stadsbossen nodig!
Het plan voor het wetenschapspark verwerpen en de betreffende percelen (aan de Rijvisschestraat in de wijk Hutsepot- Zwijnaarde) - via een RUP- definitief als bosgebied inkleuren.
Zuiniger omspringen met de schaarse open ruimte. Nieuwe bedrijven kunnen nog altijd terecht op bestaande industrieterreinen. Er zijn geen nieuwe bedrijvenzones nodig.
Vlaanderen - en zeker Gent - heeft nood aan méér bos. Al jaren worden (stads)bossen gepland, nu moeten ze ook worden geplant.
(1) Op 21 april 2002 - Dag van de Aarde - plantten een 200-tal leden van Natuurpunt Gent, buurtbewoners en sympathisanten de eerste 500 boompjes van het Gentse stadsbos in de Kastelensite. Maar enkele maanden later werd ons illegale stadsbosje met de grond gelijkgemaakt.
(2) Hier is enige nuance nodig. De bescherming als landschap werd - omwille van een procedurekwestie - vernietigd bij arrest van de Raad van State dd 23/05/2003 (op basis van een verzoekschrift van 21/04/1995!), maar de beschermingsprocedure werd op 10/12/03 opnieuw ingesteld, waardoor de bescherming de facto gehandhaafd blijft. De procedure om de bescherming opnieuw definitief te maken is momenteel lopende.
(3) De Gecoro is een adviescommissie van experts uit een ruime waaier van sectoren en is dus allesbehalve een ‘groene' commissie!
(4) Studie Ruimtelijk Structuurplan Gent -1999
(5) Studie Ruimtelijk Structuurplan Gent - 2002
(6) Studie Mens en Ruimte - 1999
(7) Studie bebossingsmogelijkheden Gent - 1998